Türkiye’deki Anestezi Ilişkili Anne Ölümlerinin Değerlendirilmesi: Populasyon Temelli Çalışma


Özet


Amaç: Gebelerde özellikle zor veya başarısız endotrakeal entübasyona ikincil olarak gelişen anestezi ilişkili komplikasyonlar, anne ve bebeğin ölümü ile sonuçlanabilecek ciddi sonuçlar doğurur. Endotrakeal entübasyon en sık acil sezaryen operasyonlarında gerekir ve durumun aciliyeti nedeniyle genellikle bu hastalarda preoperatif hasta ve havayolu değerlendirilmesi yapılamaz.

Gereç ve Yöntemler: 2012-2014 yılları arasında gerçekleşen anne ölümlerine ait dosyalar “Anne Ölümleri Ön İnceleme Komisyonu” tarafından retrospektif olarak değerlendirildi. Anestetik komplikasyonlara ait ölümler incelendi. Yaş, parite, gestasyonel yaş, beden kitle indeksi, risk faktörleri, doğum şekli, doğum sonucu, önceye ait anestezi hikayesi, anestezi uygulayıcısı, aciliyet durumu, preoperatif havayolu değerlendirilmesinin yapılıp yapılmadığı, ölüm nedeni kaydedildi ve gecikme olup olmadığı ve önlenebilirlik komisyon tarafından değerlendirildi.

Bulgular: 2012-2014 yılları arasında anestezi ilişkili 4 anne ölümü tespit edildi. Tüm ölümler zor veya başarısız trakeal entübasyona bağlı gerçekleşmişti. Vakaların yaş ortalaması 29.5±8.3 yıldı. Bir hasta nullipar, diğer 3 hasta multipardı ve önceki doğumları sezaryen ile gerçekleşmişti. Tüm hastaların gebelik yaşı 37 haftadan büyük ve hepsi canlı doğum ile sonuçlanmıştı. Risk faktörü olarak 2 hastada skolyoz, 1 hastada kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve doğuştan kalça çıkığı olduğu belirlendi. Son hastada herhangi bir risk faktörü saptanmadı. Sezaryen operasyonlarının 3’ü acil olarak gerçekleştirilmişti. Skolyozu olan bir hastada zor entübasyonu gösteren Mallampati skoru 4 olarak saptanmıştı. 3 hastada gecikme modeli olmadığı, 1 hastada ise 3. gecikme modeli olduğuna karar verildi. Gecikme modellerine göre 4 anestezi ilişkili anne ölümünden birinin önlenebilir olduğu belirlendi.

Sonuç: Gebeliğe bağlı anatomik ve fizyolojik değişiklikler nedeniyle obstetrik hasta grubunda zor havayolu ile daha sık karşılaşılmaktadır. Zor havayoluna sekonder gelişen anestezi ilişkili mortalitenin azaltılması için, hastalarda zor havayolu preoperatif havayolu değerlendirilmesi yapılarak belirlenmeli ve özel ekipman ve tecrübeli anestezist ihtiyacı saptanarak buna yönelik hazırlıklar yapılmalıdır. Ayrıca sezaryen operasyonları için rejyonal anestezi teknikleri ilk seçenek olarak tercih edilmelidir.


Anahtar Kelimeler


Anne ölümü, Türkiye, anestezi, zor havayolu

Tam Metin:

PDF (English)


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.